Łysienie bliznowaciejące: przyczyny, diagnostyka i leczenie
Łysienie bliznowaciejące to jedna z najważniejszych grup chorób włosów, ponieważ może prowadzić do trwałej utraty mieszków włosowych. W przeciwieństwie do wielu innych typów łysienia, tutaj problem nie polega tylko na osłabieniu włosa czy jego okresowym wypadaniu. W łysieniu bliznowaciejącym dochodzi do uszkodzenia mieszka włosowego i zastępowania go tkanką bliznowatą.
To oznacza, że w miejscu zaawansowanego procesu włosy mogą już nie odrosnąć. Dlatego w tej grupie chorób najważniejsza jest szybka diagnostyka i zatrzymanie stanu zapalnego, zanim dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia.
Czym jest łysienie bliznowaciejące?
Łysienie bliznowaciejące to grupa chorób, w których stan zapalny uszkadza mieszek włosowy. Z czasem ujścia mieszków włosowych zanikają, skóra staje się gładka, błyszcząca, czasem jaśniejsza lub zaczerwieniona, a włosy w tym miejscu przestają odrastać.
Dla pacjenta może wyglądać to bardzo różnie. Czasem pojawia się ognisko bez włosów. Czasem włosy przerzedzają się stopniowo. Czasem pierwszym objawem nie jest utrata włosów, ale świąd, pieczenie, ból skóry głowy, zaczerwienienie lub łuszczenie.
Dlaczego łysienie bliznowaciejące jest tak ważne?
Ponieważ czas ma tutaj ogromne znaczenie. W łysieniu androgenowym czy telogenowym mieszki włosowe często są nadal obecne i można je pobudzić do pracy. W łysieniu bliznowaciejącym aktywny stan zapalny może doprowadzić do ich trwałego zniszczenia.
Dlatego niepokojące są objawy takie jak:
– ogniska bez włosów z gładką skórą,
– utrata widocznych ujść mieszków włosowych,
– świąd, pieczenie lub ból skóry głowy,
– zaczerwienienie wokół włosów,
– łuska przy mieszkach włosowych,
– krostki lub strupy na skórze głowy,
– szybkie powiększanie się obszaru przerzedzenia,
– cofanie linii włosów z utratą brwi.
Takich objawów nie warto obserwować miesiącami. Wymagają dokładnej oceny.
Najczęstsze rodzaje łysienia bliznowaciejącego
Łysienie bliznowaciejące nie jest jedną chorobą. To grupa różnych chorób, które mogą mieć inne przyczyny, obraz kliniczny i leczenie.
Do najważniejszych należą:
– liszaj płaski mieszkowy,
– łysienie czołowe bliznowaciejące,
– toczeń rumieniowaty krążkowy skóry głowy,
– centralne odśrodkowe łysienie bliznowaciejące,
– folliculitis decalvans,
– rozwarstwiające zapalenie skóry głowy,
– łysienie bliznowaciejące po urazach, oparzeniach lub infekcjach.
Część z nich ma charakter autoimmunologiczny lub zapalny, część może być związana z zakażeniem, przewlekłym uszkodzeniem skóry albo innymi chorobami dermatologicznymi.
Łysienie czołowe bliznowaciejące
Jednym z częściej rozpoznawanych typów jest łysienie czołowe bliznowaciejące. Typowo powoduje cofanie linii włosów w okolicy czoła i skroni. Bardzo charakterystyczna może być także utrata brwi.
Pacjenci często myślą, że to zwykłe cofanie linii włosów albo łysienie androgenowe. Tymczasem jest to choroba zapalna, która wymaga zupełnie innego podejścia.
Liszaj płaski mieszkowy
Liszaj płaski mieszkowy może powodować ogniska trwałej utraty włosów, zaczerwienienie i łuskę wokół mieszków. Pacjenci często zgłaszają świąd, pieczenie, tkliwość skóry głowy albo uczucie „ciągnięcia”.
To choroba, w której leczenie ma na celu wyciszenie zapalenia i zatrzymanie dalszej utraty włosów.
Jak diagnozuje się łysienie bliznowaciejące?
Podstawą jest dokładny wywiad, badanie skóry głowy i trichoskopia. Trichoskopia pozwala ocenić, czy widoczne są ujścia mieszków włosowych, czy występuje zaczerwienienie, łuska okołomieszkowa, krostki, cechy zaniku albo aktywnego zapalenia.
W wielu przypadkach konieczna jest biopsja skóry głowy. Najczęściej pobiera się ją z aktywnej granicy zmiany, czyli z miejsca, gdzie proces zapalny nadal trwa. To bardzo ważne, ponieważ pobranie wycinka z całkowicie bliznowatego, nieaktywnego obszaru może nie dać odpowiedzi diagnostycznej.
W zależności od podejrzenia można też rozważyć badania laboratoryjne lub konsultację dermatologiczną w kierunku chorób autoimmunologicznych.
Leczenie łysienia bliznowaciejącego
Leczenie zależy od rodzaju choroby i aktywności zapalenia. Najważniejszy cel to zatrzymanie procesu, ochrona pozostałych mieszków włosowych i zmniejszenie objawów takich jak świąd, pieczenie, ból czy zaczerwienienie.
W zależności od rozpoznania stosuje się między innymi:
– leczenie przeciwzapalne miejscowe,
– glikokortykosteroidy miejscowe lub iniekcyjne,
– leki przeciwzapalne doustne,
– antybiotyki o działaniu przeciwzapalnym,
– leki immunomodulujące,
– leczenie chorób współistniejących,
– terapię skóry głowy wspierającą wyciszenie stanu zapalnego.
Nie ma jednego leczenia dla wszystkich pacjentów. Inaczej prowadzi się łysienie czołowe bliznowaciejące, inaczej liszaj płaski mieszkowy, a inaczej folliculitis decalvans.
Czy włosy mogą odrosnąć?
W miejscach, gdzie mieszek włosowy został trwale zniszczony, odrost zwykle nie jest możliwy. To trudna, ale bardzo ważna informacja. Leczenie nie polega wtedy na „odbudowaniu” blizny, ale na zatrzymaniu choroby i ochronie włosów, które jeszcze można uratować.
Jeśli jednak choroba zostanie rozpoznana wcześnie, część mieszków może być jeszcze aktywna. Dlatego szybka diagnostyka ma realne znaczenie.
Czy przeszczep włosów jest możliwy?
Czasami tak, ale dopiero wtedy, gdy choroba jest nieaktywna przez dłuższy czas i skóra głowy jest stabilna. Przeszczep wykonywany w aktywnym łysieniu bliznowaciejącym może zakończyć się niepowodzeniem, ponieważ stan zapalny może uszkodzić także przeszczepione mieszki.
Najpierw trzeba zatrzymać chorobę. Dopiero później można rozważać metody odtwórcze.
Najważniejszy wniosek
Łysienie bliznowaciejące wymaga szybkiej diagnostyki. Jeśli pojawia się ból, pieczenie, świąd, zaczerwienienie, łuska przy mieszkach albo ogniska gładkiej skóry bez włosów, nie warto leczyć tego przypadkowymi wcierkami.
W Dr Jasonek Clinic podstawą jest trichoskopia, ocena aktywności procesu i skierowanie leczenia na przyczynę. W tej grupie chorób najważniejsze jest zatrzymanie stanu zapalnego, zanim dojdzie do trwałej utraty kolejnych mieszków włosowych.
Podsumowanie
Umów się na konsultację trychologiczną. Oferujemy profesjonalną pomoc w zakresie diagnostyki oraz leczenia chorób włosów oraz skóry głowy.