Niedobory powodujące wypadanie włosów: kompletna lista
Wypadanie włosów bardzo często kojarzy się pacjentom z niedoborami. To zrozumiałe, ponieważ włosy są strukturą intensywnie rosnącą i wrażliwą na ogólny stan organizmu. Jeśli organizm przez dłuższy czas nie ma odpowiedniej ilości składników odżywczych, może „oszczędzać” na włosach. Efektem bywa nasilone wypadanie, osłabienie łodygi włosa, wolniejszy wzrost i utrata objętości fryzury.
Warto jednak od razu powiedzieć jedną ważną rzecz: nie każde wypadanie włosów wynika z niedoborów. I nie każdy niedobór oznacza, że to właśnie on jest główną przyczyną problemu. U wielu pacjentów niedobory nasilają wypadanie, ale jednocześnie współistnieje łysienie androgenowe, stan zapalny skóry głowy, choroby tarczycy lub przewlekły stres.
Dlatego skuteczne leczenie zaczyna się od diagnostyki, a nie od przypadkowej suplementacji.
Dlaczego niedobory mogą powodować wypadanie włosów?
Mieszek włosowy jest bardzo aktywną strukturą. Włos rośnie, przechodzi przez fazy cyklu włosowego, wymaga energii, białka, mikroelementów i prawidłowego środowiska hormonalno-metabolicznego.
Jeśli organizm jest przeciążony niedoborem, chorobą, restrykcyjną dietą lub szybkim spadkiem masy ciała, większa liczba włosów może przejść w fazę telogenu, czyli fazę spoczynku. Po pewnym czasie te włosy zaczynają wypadać. To mechanizm typowy dla łysienia telogenowego.
Pacjent często widzi efekt dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach. Dlatego przy wypadaniu włosów zawsze trzeba cofnąć się w wywiadzie i zapytać: co działo się 2–3 miesiące wcześniej?
1. Niedobór żelaza i niska ferrytyna
To jeden z najczęściej omawianych niedoborów w kontekście wypadania włosów. Żelazo jest potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, a ferrytyna pokazuje zapasy żelaza.
Niska ferrytyna może sprzyjać nasileniu wypadania włosów, zwłaszcza u kobiet miesiączkujących, osób z obfitymi miesiączkami, dietą ubogą w żelazo, problemami jelitowymi lub po intensywnej utracie krwi.
Objawy, które mogą sugerować niedobór żelaza, to:
- przewlekłe zmęczenie,
- bladość,
- osłabienie,
- gorsza tolerancja wysiłku,
- kołatania serca,
- łamliwość paznokci,
- nasilone wypadanie włosów.
Samo przyjmowanie żelaza bez badań nie jest dobrym rozwiązaniem. Nadmiar żelaza również może być szkodliwy, dlatego suplementację warto prowadzić na podstawie wyników.
2. Niedobór białka
Włos jest zbudowany głównie z keratyny, czyli białka. Jeśli dieta jest bardzo uboga w białko, organizm może ograniczać wzrost włosów. Problem dotyczy szczególnie osób na restrykcyjnych dietach, po szybkiej redukcji masy ciała, po zabiegach bariatrycznych, z zaburzeniami odżywiania lub chorobami przewodu pokarmowego.
Niedobór białka może powodować:
- rozlane wypadanie włosów,
- osłabienie włosów,
- wolniejszy wzrost,
- gorszą regenerację po chorobie lub stresie.
W praktyce sama suplementacja „na włosy” nie pomoże, jeśli podstawowa dieta nie dostarcza odpowiedniej ilości białka i kalorii.
3. Niedobór witaminy D
Witamina D jest ważna dla wielu procesów w organizmie, w tym dla układu odpornościowego i skóry. Jej niedobór jest częsty, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, u osób unikających słońca lub z zaburzeniami wchłaniania.
Niedobór witaminy D może współistnieć z wypadaniem włosów, szczególnie u pacjentów z łysieniem telogenowym, łysieniem plackowatym lub przewlekłym osłabieniem organizmu. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z niską witaminą D traci włosy wyłącznie z tego powodu.
Witaminę D warto badać i uzupełniać rozsądnie, najlepiej na podstawie wyniku 25(OH)D.
4. Niedobór cynku
Cynk bierze udział w wielu procesach enzymatycznych, odpornościowych i regeneracyjnych. Jego niedobór może wiązać się z osłabieniem włosów, problemami skóry, gorszym gojeniem i większą podatnością na stany zapalne.
Ryzyko niedoboru cynku może być większe u osób z chorobami przewodu pokarmowego, dietą eliminacyjną, zaburzeniami wchłaniania lub przewlekłym stanem zapalnym.
Warto jednak uważać na suplementację cynku „na ślepo”. Zbyt duże dawki mogą zaburzać gospodarkę miedzi i prowadzić do kolejnych problemów.
5. Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego
Witamina B12 i kwas foliowy są ważne dla prawidłowej pracy komórek i procesów krwiotwórczych. Ich niedobory mogą pogarszać ogólną kondycję organizmu, powodować anemię, osłabienie i pośrednio nasilać wypadanie włosów.
Na niedobór B12 szczególnie narażone są osoby na diecie wegańskiej, pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego, po niektórych operacjach, a także osoby stosujące wybrane leki wpływające na wchłanianie.
6. Niedobór biotyny
Biotyna jest bardzo popularna w suplementach na włosy, ale jej prawdziwy niedobór jest stosunkowo rzadki. Może występować między innymi przy zaburzeniach wchłaniania, długotrwałym żywieniu pozajelitowym, niektórych chorobach metabolicznych lub bardzo specyficznych sytuacjach żywieniowych.
Warto wiedzieć, że przyjmowanie biotyny bez wskazań nie zawsze poprawia włosy, a może zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych. Dlatego nie powinna być traktowana jako uniwersalne rozwiązanie na każdy typ wypadania włosów.
7. Niedobór kwasów tłuszczowych
Niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych występuje rzadziej, ale może wpływać na skórę, barierę naskórkową i jakość włosów. Może pojawić się przy bardzo restrykcyjnych dietach, zaburzeniach wchłaniania lub długotrwałym ograniczaniu tłuszczów w diecie.
Objawy mogą obejmować suchość skóry, pogorszenie kondycji włosów i większą łamliwość.
8. Niedobór selenu
Selen jest mikroelementem potrzebnym w niewielkich ilościach. Zarówno niedobór, jak i nadmiar selenu mogą być problemem. Dlatego nie powinno się go suplementować przypadkowo, szczególnie w dużych dawkach i w połączeniu z wieloma preparatami „na włosy”.
W praktyce klinicznej selen nie jest pierwszym badaniem przy każdym wypadaniu włosów, ale może mieć znaczenie w wybranych sytuacjach.
9. Zbyt niska kaloryczność diety
To bardzo częsta, a niedoceniana przyczyna wypadania włosów. Pacjent może mieć prawidłowe wyniki podstawowych badań, ale jeśli przez dłuższy czas je za mało, organizm może ograniczać procesy mniej niezbędne do przeżycia, w tym wzrost włosów.
Problem często pojawia się po szybkiej redukcji masy ciała, dietach eliminacyjnych, intensywnych treningach bez odpowiedniej podaży energii lub po długim okresie jedzenia „bardzo zdrowo”, ale zbyt mało.
Jakie badania warto wykonać przy podejrzeniu niedoborów?
Nie istnieje jeden idealny pakiet dla każdego pacjenta. Najczęściej rozważa się:
- morfologię,
- ferrytynę,
- żelazo,
- TSH, FT3, FT4,
- witaminę D,
- witaminę B12,
- kwas foliowy,
- cynk,
- parametry stanu zapalnego,
- badania hormonalne u wybranych pacjentek.
Badania powinny być dobrane do wywiadu, objawów i obrazu trichoskopowego. Innych badań będzie wymagała kobieta z obfitymi miesiączkami, innych pacjent po dużym spadku masy ciała, a jeszcze innych osoba z podejrzeniem łysienia androgenowego.
Czy suplementy zatrzymają wypadanie włosów?
Suplementy mogą pomóc, jeśli rzeczywiście występuje niedobór. Nie zastąpią jednak leczenia łysienia androgenowego, łysienia plackowatego, łysień bliznowaciejących ani przewlekłego stanu zapalnego skóry głowy.
Największy błąd polega na tym, że pacjent przez wiele miesięcy przyjmuje kolejne preparaty, a prawdziwa przyczyna problemu nie jest rozpoznana.
Najważniejszy wniosek
Niedobory mogą powodować lub nasilać wypadanie włosów, ale nie są jedyną możliwą przyczyną. Dlatego przy przewlekłym lub nasilonym problemie warto wykonać trichoskopię i dobrać diagnostykę do konkretnej sytuacji.
W Dr Jasonek Clinic oceniamy nie tylko wyniki badań, ale też skórę głowy, mieszki włosowe, typ wypadania i możliwe mechanizmy łysienia. Dzięki temu leczenie nie polega na przypadkowej suplementacji, tylko na uzupełnieniu tego, czego realnie potrzebuje organizm i włosy.
Podsumowanie
Umów się na konsultację trychologiczną. Oferujemy profesjonalną pomoc w zakresie diagnostyki oraz leczenia chorób włosów oraz skóry głowy.